Rezerwat przyrody "Zegrze", "Uroczysko Zegrze", "Wąwóz Szaniawskiego"

2017-12-14

      Na terenie Lasów Państwowych możemy wyodrębnić rezerwaty. Wydzielone obszary o szczególnych wartościach przyrodniczych, zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym.

      Rezerwat przyrody "Zegrze" jest położony w Nadleśnictwie Jabłonna (Leśnictwo Zegrze). Położony przy drodze krajowej nr 62, niedaleko Woli Kiełpińskiej oraz Woli Smolanej, w gminie Serock. Znajduje się na terenie lasów serockich oraz lasów mazowieckich. Jest to rezerwat leśny. Obszar rezerwatu to ponad 64 hektary. Powierzchnia rezerwatu wynosi ponad 18 km2. Objęte ochroną sa lasy mieszane. Istniejącą formą ochrony przyrody w Świetlistych Dąbrowach oraz Grądach w Jabłonnej jest Rezerwat "Zegrze". Teren znajduje sie w obszarze sieci NATURA 2000 (Europejskiej Sieci Ekologicznej). Został on wprowadzony w 2004 roku. Związany jest z ochroną zagrożonych gatunków oraz cennych przyrodniczo siedlisk. Dyrektywy Unii Europejskiej wyznaczają obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO) oraz obszary mające znaczenie dla Wspólnoty (OZW). Dyrektywy te mają zasotosowanie w programie NATURA 2000. Część lasów położonych w Nadleśnictwie Jabłonna należy do Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (lasy otaczające Warszawę od północno-zachodniej strony). Atutem tego obszaru (Rezerwat Zegrze) jest różnorodność biologiczna, krajobrazowa. Umiejscowiony na szlaku serockim: Serock - Rezerwat „Wąwóz Szaniawskiego” - Skubianka - Rezerwat „Zegrze”- Moczydło - Wierzbica - Serock. Całość szlaku to 35,5km. Szlak ropoczyna się na rynku miejskim w Serocku. Inny szlak, który doprowadzi nas do tego miejsca to szlak pułtuski, który rozpoczyna się przy stacji PKP Choszczówka.

    Rośnie tutaj dąb bezszypułkowy, sosna zwyczajna oraz brzoza brodawkowata. Ponadto możemy zaobserwować m.in. lipę drobnolistną oraz osikę. Jest to teren doskonale nadający się do rozwoju mchów (30 gatunków). Nie są rzadkością drzewostany ponad 100 letnie oraz okazy młodsze 40-80 letnie. Bytują tu małe gryzonie oraz ssaki jak na przykład: mysz zaroślowa, ryjówka aksamitna, orzesznica. Lasy te zamieszkują większe ssaki: dziki, sarny czy łosie. Ptaki, które tu występują to dzięcioł czarny, dudek oraz żurawie. Przeważającym zespołem roślinnnym jest subborealny bór mieszany. Podziwiając okoliczną florę warto wspomnieć o krzewach, które wzbogacają leśny ekosystem: kruszynie, jarzębinie oraz jałowcu. Objęta ochroną jest turówka leśna (rodzaj trawy, która występuje na obszarze na wschód od linii Wisły). Rzadką rośliną jest Lilia złotogłów - gatunek byliny, która rośnie na południu Polski: w Sudetach oraz Karpatach.

Jak dojechać?

  • Samochodem

      Z Legionowa poruszamy się drogą krajową nr 61. Przejeżdżamy przez most w Zegrzu Południowym, dalej poruszamy się obwodnicą Serocka. Nie skręcamy na pierwszym zjeździe do Serocka (tablica informacyjna kierunkowa), tylko następnym (obwodnica Serocka). Wjeżdżamy na ul. Zakroczymską (droga krajowa nr 62) i jedziemy prosto do celu (kilka kilometrów prosto; po prawej stronie zauważymy tablicę informacyjną Rezerwatu "Zegrze"). Alternetywna droga z Legionowa prowadzi przez drogę wojewódzką nr 632, przez Zaporę Wodną w Dębem. Na rondzie w Dębem skręcamy na pierwszym zjeździe w prawo i podążamy drogą krajową nr 62. Kilka kilometrów, po lewej stronie zlokalizowany jest Rezerwat "Zegrze".

  • Rowerem

Lokalny szlak rowerowy (żółty serocki)

      Kierując się żółtym szlakiem serockim warto na chwilę udać się (trasa do Rezerwatu "Zegrze") do "Uroczyska Zegrze". Piękne widoki na lasy i okoliczną przyrodę dadzą nam chwilę wytchnienia przed dalszą podróżą. Przejeżdżając tą trasą zobaczymy Jezioro Chojno położone w Moczydle oraz figurę Matki Boskiej zlokalizowaną obok lasu (przed Jeziorem). Przebiega tędy szlak turystyczny pieszy PTTK oraz szlak rowerowy. Nieliczna infrastruktura budowlana oraz niewielki ruch samochodowy potwierdza, że jest to doskonałe miejsce do aktywnego, rodzinnego wypoczynku. Jadąc rowerem - żółtym szlakiem rowerowym przez Moczydło, Marynino, Wolę Smolaną również dostaniemy się do wspomnianego rezerwatu "Zegrze". Wola Smolana położona jest na północ od Rezerwatu "Zegrze". Otaczają go również inne wsie należące do Gminy Serock: Szadki, Guty, Wola Kiełpińska, Stanisławowo (Lasy Serockie; Rezerwat "Zegrze"). Jadąc od Jachranki  (żółty szlak serocki) do rezerwatu (kierunek Wola Smolana) mijamy południową oraz zachodnią część jego obszaru. 

Szlak czarny (pułtuski)

      Drugi ze szlaków - szlak pułtuski od Dębego, przez Izbicę, w głąb Lasów Serockich prowadzi przez południową oraz wschodnią część badanego miejsca (szlak rowerowy kończy się w Zabłociu)

      Teren należy do Specjalnej Ochrony Siedlisk (SOO). Rezerwat można zwiedzać wyznaczomi ścieżkami, po obrzeżach rezerwatu. 

      Innym interesującym rezerwatem jest Rezerwat "Wąwóz Szaniawskiego", położony w Zegrzynku, w gminie Serock. Las tworzą dęby bezszypułkowe, które należą do pomników przyrody, kasztany oraz topole kanadyjskie. Urozmaicona rzeźba terenu w postaci skarpy położonej nad rzeką Narew idealnie wpisuje się w to miejsce. Możemy podziwiać tam ruiny Dworku Szaniawskiego. Możemy dostrzec bramę, która wiedzie do tego miejsca. Niestety pozostały tylko fundamenty zabytkowego dworku oraz piwnicy. Dworek spłonął w niewyjaśnionych okolicznościach. Mieszkali tam Zygmunt oraz Wanda Szaniawscy (rodzice Jerzego) oraz wybitny pisarz, dramaturg: Jerzy Szaniawski. Wcześniej to miejsce należało do Stanisława Krasińskiego, który wybudował dworek. Później przeszedł w posiadanie Jadwigi, która odziedziczyła  posiadłość po ojcu Stanisławie Krasińskim. 

      Miejsca, które zostały opisane w powyższym artykule: jak Rezerwaty, tereny leśne są doskonałym miejscem do uprawiania turystyki aktywnej. Liczne szlaki rowerowe oraz piesze są doskonałym pretekstem do wybrania się na wycieczkę rowerową lub spacer po Lasach Serockich. Rozwinięta infrastruktura techniczna lasów (wyodrębnione ścieżki) oraz przyjazne miejsca dla rodzin z dziećmi: ławki, stoliki, wiaty są idealnym miejscem do odpoczynku.

 

Źródła:

1. Czwarte wydanie albumu o Powiecie Legionowskim, opracowanie merytoryczne tekstu: Gabriela  Karpińska. Mirosława Kruczek

2. Serocki Miejscownik Krajoznawczo-Turystyczny Przewodnik Po Gminie. Odcinek 3 - Wola Kiełpińska, Wola Smolana i Szadki

3. Artykuł WARSZAWSKI OBSZAR CHRONIONEGO KRAJOBRAZU - autor EWA MARIA GRZYWACZ,

    http://www.jablonna.warszawa.lasy.gov.pl/obszary-chronionego-krajobrazu#.WjjYbN_iaUk

4. http://www.lasy.gov.pl/pl/nasza-praca/copy_of_ochrona-przyrody

5. http://natura2000.gdos.gov.pl/wyszukiwarka-n2k - mapa

6. http://archiwum.serock.pl/493-4a018175ef4b4.htm

7. Mapa turystyczna miasto i gmina Serock, Wydawnictwo COMPASS, Wyd. II, nr kat. 1-10-403

8. https://mazowsze.szlaki.pttk.pl/767-pttk-mazowsze-szlak-pultuski

9. http://szlakimazowsza.gis.geo.uj.edu.pl/ - mapa

10. http://www.abdgs.republika.pl/las1.html

11. http://warszawa.rdos.gov.pl/o-sieci

Portal www.jezioro.zegrzynskie.pl źródłem kompleksowej informacji turystycznej regionu Jeziora Zegrzyńskiego współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Osi 4 – LIDER
Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013
Copyright by Powiat Legionowski.
Projekt i wykonanie: Agencja Interaktywna Bull Design